Tử Mệ chính văn Đệ Cửu chương - Mặt nạ

Tử Mệ chính văn Đệ Cửu chương
Mặt nạ (1)


Nhạc phường tên là "Thanh Phong trai", đối diện "Túy Nguyệt phường"; ta đứng bên cửa sổ nhìn sang giáo phường đối diện, nghĩ nghĩ không biết có thể thấy Tử Thiên ở đó không.

"Điện hạ," Trương Sĩ Ngạn đặt chiếc hộp trong tay lên bàn, nói với ta, "Vật ngài muốn."

Ta thấy hắn mở hộp, định lấy vật trong hộp ra, tức khắc liền đưa tay chặn lại: "Đừng động vào."

Hắn nhìn ta, nghi hoặc mà thu tay lại.

"Dù thế nào đi nữa đây cũng được xem là chất độc," ta nhìn dược thảo trong hộp một chút, "Nếu không cẩn thận xử lý, có thể nói là kịch độc không gì sánh được. Nếu tùy ý chạm vào, sợ là không ổn."

"Tạ ơn điện hạ nhắc nhở," hắn nói, "Là muốn đưa đến phủ Thừa tướng sao?"

"Ừ," ta gật đầu, khép lại nắp hộp, "Ta tự mình đưa đi."

***

Phủ Thừa tướng xa hoa có thể sánh với Hoàng cung, khi mới tới, quả thật khiến ta có chút giật mình, không ngờ Thừa tướng vốn luôn hành sự cẩn thận lại phô trương như vậy; có điều, với địa vị dưới một người trên vạn người, có dinh thự thế này, cũng không quá đáng.

"Cung nghênh Thái tử đại giá." Người đi tới trước mặt hình như là quản gia.

Ta gật đầu, ra hiệu cho mấy tùy tùng theo sau trình lễ vật lên: "Hôm qua là đại hôn của Thừa tướng, chưa đến chia vui, hôm nay đặc biệt mang lễ vật đến, tỏ ý chúc mừng."

"Thái tử thật là đa lễ rồi," hắn gọi vài người hầu đến, dẫn mấy thị giả đem lễ vật đi, sau đó nói với ta, "Thừa tướng đang đợi ở thư phòng, xin đi theo ta."

Ta đi theo quản gia, đến trước thư phòng của Thừa tướng phủ. Đẩy cửa ra, Thừa tướng từ bên bàn đứng dậy, ra hiệu cho người hầu toàn bộ lui ra, đóng cửa lại, sau đó mới đưa tay thi lễ, nói: "Thái tử điện hạ."

Ta khẽ xua tay: "Không cần đa lễ." Liền đem vật nọ đặt lên bàn, mở nắp hộp nói: "Xin xem qua."

Hắn cúi đầu quan sát vật trong hộp, hỏi: "Gặp không ít trắc trở phải không?"

"Vật ấy chỉ ở nơi thâm sơn của Bắc Nhạn mới sinh trưởng, vì địa thế hiểm trở, lại sinh trưởng rất ít ỏi, nên đến nay vẫn là báu vật hiếm có, chỉ số ít hoàng thân quý tộc mới có trong tay." Ta lại chỉ bình thuốc bên cạnh, "Đây là dược vật tinh chế từ đó ra, nhưng mà, vật ấy dược tính khó khống chế, sơ suất một chút, sẽ hoàn toàn phản tác dụng. Thừa tướng đại nhân, vẫn cần thêm nhiều thời gian, thí nghiệm nhiều lần mới được."

"Đó là tất nhiên." Hắn trả lời, đưa tay cầm lấy dược thảo trong hộp.

Ta đứng một bên nhìn, đợi hắn rút lại ngón tay bị đâm bị thương, mới nói: "Loại cây này trên thân đầy gai nhọn, đại nhân khi chạm vào phải cẩn thận."

Hắn nhìn chằm chằm máu ứa ra trên miệng vết thương, hình như có chút bất an mà nhíu mày.

"Thuốc của Thái tử dù đã được thay, nhưng vì dùng quá lâu, trong cơ thể còn lại không ít độc tố, nếu vô ý bị vật khác kích thích, hậu quả sẽ không thể lường được. Đại nhân ngươi vì vẫn tìm kiếm thuốc giải, nhất định cũng đã tiếp xúc với không ít độc vật." Ta kéo tay Thừa tướng, ba ngón tay đặt nhẹ lên cổ tay hắn, xem qua mạch, nói tiếp, "Ta thấy đại nhân mạch tướng hỗn loạn, chỉ sợ độc tích đã sâu. Cái gọi là thuốc đều là ba phần độc, đại nhân sau này phải cẩn thận mới được."

Hắn rút tay lại, bình tĩnh cười: "Đa tạ điện hạ quan tâm."

Ta nói: "Đại nhân hiện tại không thể chỉ vì mình mà sống nữa, cho dù là vì hắn, cũng nên chậm chậm lại, không thể vội vàng."

Hắn không trả lời, chỉ dời đi ánh mắt, nhìn ra cửa sổ: "Hắn có khỏe không?"

Ta gật đầu: "Hắn rất khỏe."

"Vậy sao..." Hắn thì thầm, không nói gì nữa.

Đưa mắt nhìn xung quanh một lát, ta thuận miệng hỏi: "Công chúa đâu rồi?"

Lúc này sao lại nhắc đến nàng? Hình như hắn cũng thắc mắc điều đó, nên trên mặt mới lộ vẻ kinh ngạc như vậy.

"Đại khái là... Ra ngoài rồi." Hắn đáp, hình như thật sự hoàn toàn không biết gì về hành tung của nàng.

"Một mình sao?" Ta hỏi.

Hắn dửng dưng cười: "Đối với nàng mà nói, cũng không có gì kỳ quái."

"Sao?" Ta có ít nhiều hiếu kỳ, "Lúc trước cũng đã gặp qua công chúa, cũng không thấy ngang bướng như tin đồn, ngược lại giống như một vị danh môn khuê tú [1] lịch sự nhã nhặn."

"Con người không thể nào chỉ nhìn bề ngoài được," hắn đáp, mang theo nụ cười đầy ẩn ý, "Điểm này, điện hạ hẳn là rõ nhất phải không?"

Ta ngẩng đầu, giãn đôi mày: "Nói cũng đúng."


………………….

[1] khuê tú: con gái nhà quyền quý



…………………………………………� �………….

Tử Mệ chính văn Đệ Cửu chương
Mặt nạ (2)


Từ phủ Thừa tướng đi ra, vẫn là thị vệ ngồi trên mã xa nghênh đón. Lúc đầu cũng không nhận ra, muốn thoát khỏi tầm mắt của những tùy tùng bên người này mới là chỗ phiền phức lớn nhất. Mỗi khi cùng Trương đại nhân gặp mặt, đều chỉ có thể mượn cớ mà giữ bọn thị vệ lại ngoài cửa, âm thầm đi vào phòng gặp mặt. Chỉ là nhiều lần thay đổi địa điểm cùng dịp gặp mặt, đối với một kẻ ngoại hương [1] như ta mà nói, thật sự là có chút đau đầu.

Xe ngựa một đường rung lắc, lần thứ hai đi ngang Túy Nguyệt phường, ta phân phó hạ nhân dừng xe một bên, một mình tiến vào trong lâu.

"Đây chẳng phải Yến công tử sao?" Tiến lên nghênh đón chính là vị nữ tử lần trước đã gặp, tên gọi Nguyệt Nương.

Ta cười cười: "Nguyệt Nương còn nhớ tại hạ sao?"

"Đương nhiên còn nhớ," nàng cười phóng khoáng, "Ngài chính là kiểu người đã gặp qua một lần là không quên được."

Ta nhìn quanh, hỏi: "Hôm nay Tử Thiên chưa tới sao?"

Nguyệt Nương lắc đầu: "Hắn sao lại tới giữa ban ngày ban mặt?"

Vài ngày không gặp, còn tưởng rằng hắn nhất định sẽ ở nơi này mà tiêu dao, không ngờ lại không có, chẳng lẽ thật sự là ngoan ngoãn ở nhà? Đang có chút hiếu kỳ, bỗng thấy một thị nữ từ trong phòng ăn vội vã đi ra, lo lắng nói thầm vào tai nàng: "Nguyệt Nương, vị khách quan kia nói, nếu không gặp được Nguyệt Ngâm, hắn sẽ không đi."

"Nguyệt Ngâm?" Ta hỏi, "Là vị vũ cơ lần trước hiến nghệ [2] cho ta sao?"

"Đúng vậy," Nguyệt Nương đáp, mặt lộ vẻ bối rối, "Đã nhiều ngày thân thể không thoải mái, không thể gặp khách."

"Vị khách nhân kia vì sao nhất định phải gặp nàng?" Ta tò mò hỏi.

"Công tử không biết, từ lần trước diễn khúc "Mỹ nhân từ", liền có không ít khách nhân chỉ đích danh muốn nghe khúc ấy, giờ cũng đã trở thành chiêu bài [3] của quán. Vị khách quan kia cũng vì khúc ấy, không đưa Nguyệt Ngâm ra hiến khúc thì không chịu."

Ta thấy không đáng, nói: "Hắn nếu muốn nghe, tìm người khác diễn cho hắn xem không phải xong sao?"

"Vậy chỉ sợ không được," nàng đáp, "Nguyệt Ngâm là đầu bài [4] của quán này, tài nghệ song tuyệt, đi khắp Trường An cũng tuyệt không tìm ra vũ cơ có thể sánh với nàng, giai khúc như vậy cũng chỉ nàng mới có khả năng biểu diễn."

"Là vậy à..." Ta nghiêng mặt nhìn vào phòng ăn bên cạnh, "Thật là một vị khách nhân bốc đồng."

Nam tử ngồi bên trong, áo dài màu xanh, mặt như ngọc, tóc buộc gọn, cánh tay nhỏ nhắn nâng bình rượu đang định rót một ít, lại nghe ngoài cửa có tiếng động, liền ngưng chén quay sang, vừa lúc bắt gặp ánh mắt của ta.

Trong lòng ta không khỏi chấn động, người trước mắt dù mặc nam trang, nhưng dung mạo thanh nhã tú lệ này lại dễ dàng tiết lộ thân phận của nàng.

"Không bằng để ta đi nói chuyện với hắn một chút." Ta nói, đẩy cửa tiến vào phòng.

Nguyệt Nương không ngăn lại được, chỉ đành cùng tiến vào.

Ta xem Công chúa cũng là nhận ra ta, đang có ít nhiều né tránh, liền chắp tay hành lễ nói: "Công..."

Không đợi nói xong, chỉ thấy nàng một ngón tay đặt ngay trước môi, ra sức hướng về phía ta mà nháy mắt.

Ta cười cười, nói tiếp: "Công tử."

Nàng thở phào, trả lời: "Hạnh ngộ, hạnh ngộ."

"Sao? Hai vị quen biết sao?" Nguyệt Nương tò mò hỏi.

"Từng gặp qua một lần," ta trả lời.

"Được rồi," công chúa chống tay lên bàn, đỡ lấy đầu, "Nguyệt Ngâm sao còn chưa đến? Đầu bài của Trường An đệ nhất giáo phường nhà ngươi giá quả thật không nhỏ nhỉ."

"Xem ngài nói kìa," Nguyệt Nương cười xòa nói, "Có việc làm ăn chúng ta lại có thể không làm sao? Chỉ là Nguyệt Ngâm có bệnh trong người, thật sự không tiện tiếp khách."

"Sao?" Công chúa xoay xoay chén rượu trong tay, "Nàng sớm không bệnh, muộn không bệnh, hết lần này tới lần khác đợi ta đến liền bệnh. Nguyệt Nương, ngươi như vậy không phải muốn đuổi ta đi sao?"

"Sao lại vậy..."

"Ta mặc kệ," nàng vẫn khăng khăng, "Sống chết gì cũng bảo nàng đến xướng cho ta một đoạn, nghe xong ta sẽ đi."

"Nhưng mà..."

"Thì ra công tử là muốn nghe khúc," ta nói, "Không phải nghe ai xướng cũng đều như nhau sao?"

"Không giống nhau," nàng lắc lắc đầu, "Đương nhiên không giống. "Mỹ nhân từ" đương nhiên phải là mỹ nhân mới có thể khởi vũ ngâm xướng [5], ngoại trừ Nguyệt Ngâm còn ai có thể xứng với khúc này chứ?"

"Như vậy, nếu có người so với nàng lại còn xứng hơn, công tử sẽ không kiên trì nữa phải không?" Ta hỏi.

"Nếu thật có thể tìm được người như vậy," nàng có ít nhiều hứng thú, nói, "Vậy không gặp được Nguyệt Ngâm cũng không sao."

Ta quay đầu nhìn Nguyệt Nương một cái, thấy nụ cười tỏ vẻ hiểu ý của nàng, quay đầu nói tiếp: "Công tử nghĩ càng xứng với khúc này hơn Nguyệt Ngâm, chẳng phải là người được ca ngợi trong khúc sao?"

Nàng đưa mắt nhìn ta, im lặng một hồi, sau đó cười nói: "Từ khúc này vốn là sáng tác riêng cho một người, đương nhiên không có người nào xứng hơn hắn. Cũng được, sẽ không làm khó dễ nhà ngươi nữa," nàng hướng về phía mọi người phất phất tay, "Dù sao đi nữa, cũng đã có được người thích hợp nhất rồi."

Nguyệt Nương gật đầu, hành lễ xin cáo lui: "Nhị vị cứ chậm rãi, tiểu nhân sẽ không quấy rối nữa."


……………..

[1] ngoại hương: người từ nơi khác đến, không phải dân bản xứ.

[2] hiến nghệ: nghĩa tương tự như biểu diễn, nhưng dùng trong những trường hợp tỏ ý tôn trọng.

[3] ~ chiêu bài câu khách.

[4] đứng hạng nhất, đứng đầu bảng.

[5] khởi vũ ngâm xướng: ca múa.





…………………………………………� �………..

Tử Mệ chính văn Đệ Cửu chương
Mặt nạ (3)


Đợi mọi người ra khỏi phòng tiệc, Công chúa liền bảo ta ngồi xuống, hỏi: "Thái tử điện hạ sao lại ở chỗ này?"

Ta nhận lấy chén rượu nàng chuyển tới, vừa cười vừa nói: "Ta đang muốn hỏi công chúa đây, sau ngày đại hôn sao không ở nhà chồng mà lại chạy đến nơi phong nguyệt này?"

"Ôi chao?" Nàng nói, "Có ai bảo tân hôn xong người ta lại không thể đến nơi này? Hay là, ngươi cũng cho rằng con gái không nên đặt chân đến những nơi này?"

"Không phải thế," ta đáp, "Chỉ là có chút tò mò, vì sao công chúa lại cứ chấp nhất khúc kia như vậy?"

Nàng ngừng tay đang nâng chén, nhìn ta: "Cũng không có gì, bất quá là muốn biết giai từ tán dương hết mức như vậy cùng với mỹ nhân ca vũ, sẽ là một quang cảnh say lòng người đến thế nào đây? Mà cảnh đẹp này cũng không xứng nổi với vẻ đẹp của điện hạ nhỉ?"

Ta cúi đầu cười: "Vậy thật là không may, phải để công chúa tay không trở về rồi."

"Sao? Thì ra ngươi không thể sao?" Trên mặt nàng hiện ra không ít kinh ngạc, "Nói thế nào cũng là khúc vì ngươi mà viết ra, ít nhiều cũng phải biết một chút chứ?"

Ta lắc đầu: "Tử Phượng bất tài, không giỏi ca vũ, khiến công chúa thất vọng rồi."

"Thật là kỳ quái," nàng tiếc nuối cau mày, "Vẫn cho rằng điện hạ là người giỏi ca vũ."

"Tại Bắc Nhạn quốc, nam tử không thể học ca vũ," ta đáp, "Mặc dù yêu thích giai khúc, cũng không được ngâm xướng, khởi vũ thì càng không cần phải nói."

"A?" Nếp nhăn giữa hai lông mày lại sâu thêm một ít, "Thật là đáng tiếc, rõ ràng người đẹp như vậy. Cũng may Tử Mạch không phải sinh ra ở nơi như vậy."

"Thần quan đại nhân?" Ta tò mò hỏi lại.

"Ừ," nàng trả lời, "Điện hạ mới đến nên có lẽ không biết, Thần quan đại nhân mỹ mạo thiện vũ [1] là việc mọi người đều biết, hàng năm tế tự đại điển cử hành trong Hoàng thành đều do Thần quan chủ trì, đến lúc đó hắn sẽ múa trên vũ điện tại tế đàn, trừ tà mị, kính thần linh, cũng cầu cho Hoàng thượng được bình an. Từ trước đến nay đó vẫn là việc trọng đại của cả nước, cũng là cảnh tráng lệ hiếm có, không ít người hâm mộ mà đến, người may mắn xem được đều ca tụng không ngớt, ngay cả Hoàng thượng cũng không khỏi say mê vũ tư [2] hoa lệ của đại nhân, hàng năm đều vậy."

"Vậy sao?" Ta cảm thán nói, "Xem ra Thần quan đại nhân quả nhiên phong thái bất phàm [3], được yêu quý vô cùng."

"Đáng tiếc, nay đã không như xưa," công chúa buồn rầu đáp, "Vẫn cho rằng ánh mắt của Hoàng thượng sẽ không dời đi nơi nào khác, có điều hiện tại, hình như đã tìm được cảnh đẹp hơn rồi."

Ta buông chén rượu, yên lặng nhìn nàng, trong khoảnh khắc, lòng không hiểu vì sao bỗng thấy khó chịu.

"Hình như có chút bị cuốn đi [4] rồi," nàng lại cười nói, "Thật ra, bởi vì phủ Thừa tướng thật sự buồn chán quá, Hoài Viễn cả ngày cũng không biết bận cái gì, ta cũng chỉ có thể tự tìm thú vui thôi, đi ra ngoài dạo khắp nơi. Còn điện hạ thì sao? Điện hạ sao lại đến đây?"

"Tìm người." Ta ngắn gọn đáp.

"Sao? Tìm được chưa?"

"Chưa," ta lắc đầu, "Sợ là không tìm thấy nữa."

"Xem ra chúng ta giống nhau rồi," nàng đứng dậy kéo tay ta, "Đi thôi."

Chưa kịp phân trần đã bị lôi ra phố, thật giống như lần trước được Tử Thiên đưa ra khỏi cung.

"Hoàng huynh hắn thật là chu đáo," công chúa ngồi trên xe, vừa vén màn xe nhìn ra bên ngoài vừa nói với ta, "Còn phái nhiều thị vệ đi theo như vậy. Xem ra hắn đối với ngươi quả thật ngày càng sủng ái."

Ta cười khách sáo, qua loa đáp: "Nhờ thánh ân."

"Nhưng mà," nàng buông màn xe, nhìn ta một chút, "Người ta lúc đang được thương yêu thường không cảm nhận được, đợi đến khi mất đi rồi, mới dần dần phát hiện ra."

Xem ra Thừa tướng nói không sai, bề ngoài quả nhiên dễ thay đổi, công chúa hôm nay từng chữ đều hàm ẩn triết lý sâu xa, cùng với ngày ấy gặp mặt hoàn toàn bất đồng.

"Ngừng xe," Nàng đứng lên nói với thị vệ đánh xe, "Chúng ta tới rồi."

Ta theo công chúa xuống xe, trước mắt hiện ra một dãy mặt nạ tế thần vẻ mặt hung thần ác sát bày trong cửa hàng, cái vẻ hỗn loạn rối mắt này cuối cùng khiến ta nhớ ra, thì ra đây là nơi lần trước ta và Tử Thiên đã đến.

"Công chúa thích mặt nạ à?" Ta hỏi, từ ngoài cửa nhìn vào bài trí trong quán.

"Không," nàng trả lời, "Chỉ là tức khắc sẽ đến đại tế [5] năm nay, mặt nạ dùng trong nghi thức cũng nên thay đổi. Tháng trước là tiểu tế [5] dạ hành, điện hạ cũng đã tham dự rồi đó, đó là tiền tế [6] của dân gian, còn tế tự mấy ngày sau là đại tế của Hoàng tộc do thần quan chủ trì." Nàng đi vào quán, nhặt lên một chiếc mặt nạ, giơ lên trước mắt, "Tế vũ [7] lần này là... Lan Lăng Vương. Thái tử đã từng nghe qua chưa?"

Ta đưa tay lướt qua dãy mặt nạ trước mắt, gật đầu nói: "Nghe nói rằng Lan Lăng Vương Trường Cung của Bắc Tề dũng mãnh thiện chiến, nhưng vì diện mạo nhu mỹ mà thường bị địch khinh miệt, vì thế mỗi lần ra chiến trường đánh giặc đều phải mang một chiếc mặt nạ thật dữ tợn để uy hiếp địch. Sau trận Lạc Dương, người nước Tề viết ra một khúc ca nhập trận, bằng lời ca điệu múa tái hiện lại cảnh tượng nhập trận giết địch hùng tráng, ca ngợi uy phong anh dũng của Trường Cung." [8]

"Đúng là vậy," nàng vừa cười vừa nói, "Có điều sau này mặt nạ từ dùng để uy hiếp địch nhân trở thành dùng để trừ tà, lúc đầu là vì khánh công [9], hôm nay lại vì kính thần, quả thật vẻ hùng tráng vẫn không hề thay đổi."

"Xem ra, Tử Phượng có may mắn được thấy vũ tư của Thần quan đại nhân rồi." Ta đáp, trong lòng bắt đầu hiểu ra vì sao người ở đây lại có niềm yêu thích đặc biệt đối với mặt nạ như vậy.

Công chúa giơ chiếc mặt nạ cầm trong tay ướm ướm vào trước mặt ta, sau đó lại trả về chỗ cũ, nói: "Những thứ hung thần ác sát như vậy quả nhiên không hợp với ngươi." Nàng cúi đầu nhìn vật trong tay, rơi vào trầm tư.

"Công chúa?" Thấy nàng im lặng không nói, ta liền hỏi, "Đang nghĩ gì vậy?"

Nàng định thần lại, ngẩng đầu nhìn ta nói: "Ta đang nghĩ, lần đầu tiên gặp Hoài Viễn cũng là ở chỗ này. Chủ quán lúc đó khoác lác nói rằng ở đây ai cũng có thể tìm thấy chiếc mặt nạ mà mình muốn, duy chỉ có một vị khách quan luôn tay không quay về. Hắn nói, dù đem hết mặt nạ trong quán cho hắn, cũng không đủ cho hắn dùng, bởi vì với mỗi người khác nhau, ở mỗi hoàn cảnh khác nhau, lại cần một chiếc mặt nạ khác nhau, cái hắn muốn chính là một chiếc mặt nạ bất luận trong trường hợp nào, vào thời điểm nào cũng đều có thể tự nhiên biến đổi. Lúc đó ta nghĩ, người này hẳn là rất cô đơn, bởi vì hắn bất luận đối với ai cũng đều mang mặt nạ, cuộc sống hắn nhất định tràn ngập dối trá cùng giả tạo. Cho nên, bắt đầu từ lúc đó, ta đã hạ quyết tâm phải tháo xuống lớp ngụy trang này trên mặt hắn, không cần biết phải tốn bao nhiêu thời gian hay công sức."

Ta chăm chú nghe, lơ đãng hỏi: "Vậy công chúa tự thấy mình có làm được không?"

Nàng lắc đầu, có chút thất thần: "Đáng tiếc, có người đến trước ta một bước, đến giờ vẫn vậy, hắn chỉ thành thật đối với người kia. Có điều, ta vẫn rất mừng, bởi vì chí ít trước mặt người kia, hắn sẽ không thấy cô độc nữa."

"Công chúa..." Ta hạ mắt, ánh mắt ngưng trệ, "Mặt nạ của ngươi là loại nào?"

"Ta sao?" Nàng đặt chiếc mặt nạ trong tay lên mặt, "Là mặt cười. Điện hạ ngươi cũng giống vậy phải không?"

Ánh mắt ta lướt qua những màu sắc mê loạn hỗn tạp, hồi lâu không thể dứt ra, có thể vì, mặt nạ trước mắt này ngay cả ta cũng đã không thể nhận rõ, không thể phân biệt được nữa.


…………………….

[1] mỹ mạo thiện vũ: xinh đẹp, múa giỏi.

[2] vũ tư: dáng múa.

[3] phong thái bất phàm: phong thái không như người thường.

[4] ~ get carried away.

[5] đại tế: lễ tế lớn, quan trọng; tiểu tế: lễ tế nhỏ.

[6] tiền tế: lễ tế diễn ra trước.

[7] tế vũ: điệu múa tế lễ.

[8] Lan Lăng Vương tên là Cao Trường Cung (高長恭), lại có tên là Cao Hiếu Quán (高孝瓘), là cháu của Cao Hoan (高歡) – một vị đại thừa tướng phong lưu anh hùng khởi nghiệp từ bàn tay trắng, một vị đại thần của Đông Nguỵ. Sau khi ông mất, trưởng tử của ông là Cao Trừng (高澄) tiếp tục lên làm quyền thần thời Đông Nguỵ. Cao Trừng rất sáng suốt trên mảng chính trị, nhưng vào năm 29 tuổi thì lại chết trong tay của bọn nô lệ, để lại sáu đứa con nheo nhóc; trong đó, người con thứ tư đã trở thành Lan Lăng vương được truyền danh ngàn đời nay.

Cao Trường Cung rất kiêu dũng thiện chiến. Tương truyền rằng, vì chàng có vẻ ngoài rất dịu dàng đẹp đẽ, không đủ làm cho kẻ địch khiếp sợ, nên mỗi lần ra trận đều phải đeo chiếc mặt nạ dữ tợn vào. Đời sau có một câu chuyện nổi tiếng kể lại rằng: một lần đi cứu viện Lạc Dương, chàng lãnh suất năm trăm kỵ sĩ, xông qua vòng vây của quân Chu, đột nhập vào thành Lạc Dương. Các binh lính trên thành không nhận ra là ai đã đến, cứ chần chừ vì hoài nghi đó là mưu kế của quân địch. Lan Lăng Vương bèn cởi bỏ khôi giáp (chú ý: đây là chiếc mũ trụ lớn che phần mặt mà không phải là mặt nạ; điển cố “Lang Lăng Vương đeo mặt nạ” có lẽ là do người đời sau thêm thắt vào) để cho binh lính nhìn thấy rõ diện mạo của mình, binh lính trên thành lòng bỗng rúng động vì trông thấy tôn dung, bèn có hơn trăm cung thủ bước đến nghênh đón. Thế là quân Chu nhanh chóng bị đuổi chạy. Để chức mừng thắng lợi, các binh lính đã sáng tác ra Lan Lăng Vương nhập trận khúc (蘭陵王入陣曲), rồi đeo mặt nạ vào và vừa múa vừa hát. Sử sách ghi chép rằng: “Trường Cung dung mạo dịu dàng nhưng lòng mạnh mẽ, quả thực tài mạo song toàn. Hết lòng yêu thương tướng sĩ, mỗi khi được cái gì thì cũng đều chia sẻ cùng tướng sĩ, dù là chỉ một vài quả dưa” (長恭貌柔心壯，音容兼美。為將躬勤� ��事，每得甘美，雖一瓜數果，必與將 士共之：Trường Cung mạo nhu tâm tráng, âm dung kiêm mỹ. Vị tướng cung cần tế sự, mỗi đắc cam mỹ, tuy nhất qua sổ quả, tất dữ tướng sĩ cộng chi).

Sau này, không biết vì sao mà Cao Trường Cung lại mắc phải một cái tật: tham tiền tài, của hối lộ ra vào tấp nập, khiến cho nhân dân bán tán xôn xao. Thuộc hạ của chàng là Uất (Uý) Tương Nguyện (尉相愿) hỏi rằng: “Bổng lộc của ngài cao như thế, hà tất phải tham lam như thế?”. Trường Cung không biết trả lời thế nào. Tương Nguyện bảo: “Có phải ngài sợ mình có công lao quá lớn, chúa thượng có điều e dè nên ngài cố ý bôi một tý tiếng xấu lên mặt mình?”. Trường Cung mới thốt rằng: “Chính phải”. Tương Nguyện nói: “Nếu triều đình đã tỏ lòng e dè ngài mà ngài làm như thế thì chẳng phải là tự mình thòi chóp ra cho người ta nắm hay sao? Ngài muốn cầu phúc nhưng lại rước lấy hoạ đấy”. Trường Cung ứa nước mắt, quỳ mọp xuống, xin anh ta hiến cho cách để được yên thân. Tương Nguyện nói: “Uy danh của ngài quá lớn, tốt nhất là nên ở nhà dưỡng bệnh, đừng có can dự vào chính sự nữa làm gì”. Trường Cung nghe lời khuyên can xong, bèn giả bệnh, nhưng lòng lại nghĩ nếu gác bỏ tất cả thì không cam tâm. Một nam tử hán đang tuổi hoa niên, ai lại muốn thoái lui? Huống chi chàng lại chẳng có một tính cách của một ẩn sĩ.

Hoàng đế Cao Vỹ (高纬) của cuối thời đại Bắc Tề một ngày nọ nghe Lan Lăng Vương nhập trận khúc bèn nói với Cao Trường Cung rằng: “Nhập trận quá sâu, chắc chắn nguy hiểm, nếu nhỡ thất bại, hối hận không kịp”. Trường Cung vô ý buột miệng: “Việc nhà đau đáu, thần đâu thể làm ngơ” (家事親切，不覺遂然：Gia sự thân thiết, bất giác toại nhiên). Cao Vỹ nghe thấy hai chữ “việc nhà”, trong lòng nảy sinh hiềm nghi, bèn sai người mang đến cho chàng một chung độc dược. Thế là, hoàng đế giết người mà hoàn toàn không có một lý do nào. Năm Cao Trường Cung mất không được ghi lại trong sách sử, chỉ ước đoán rằng lúc ấy chàng khoảng ba mươi tuổi. Chàng mất đi để lại Trịnh phi goá phụ sớm hôm sống trong đau khổ cùng cực, nàng bèn quy y nơi cửa Phật và sống hết đời của mình tại đấy. Bốn năm sau, nước Bắc Tề do đã mất đi rường cột nên không còn vững mạnh, bị Vũ Văn thị tiêu diệt, con cháu của họ Cao (dòng hoàng thất) toàn bộ đều bị giết sạch.

(Theo bài viết về Thập đại mỹ nam Trung Quốc của Trần Duy Khương (?) ).

Vài notes về Lan Lăng Vương:
- Họ của mẫu thân Lan Lăng Vương không hề được đề cập trong sử sách. Nói cách khác, không ai rõ bà là ai.
- Họ Cao của Lan Lăng Vương nổi tiếng trong sử sách Trung Quốc vì những việc như cưỡng hiếp, loạn luân… Lan Lăng Vương có vẻ là người có tiếng tốt nhất trong số đó.
- Vẻ đẹp của Lan Lăng Vương được đánh giá là rất nữ tính (sử sách dùng "nhu" và "mỹ" để nói về dung mạo của ông, không phải "tuấn" như thường dùng cho đàn ông).


[9] khánh công: mừng công anh hùng.

……………………………………………………………………………………………………............

Đệ Bát chương - Đại hôn

Mục lục

Đệ Thập chương